مهرطلبی چیست؟ راههای غلبه بر آن
شخصیت مهرطلب چیست؟
مهرطلبی یک نیاز شدید عاطفی ناشی از محرومیت عاطفی در کودکی است، یک وضعیت ابتدایی درد و عطش که افرادی با شخصیت مهرطلب اغلب در تلاشی ناامیدانه برای پر کردن این خلاء، که مربوط به درد تنهایی و جدائی است، آن را بروز میدهند و درواقع این احساس نیاز هرگز کاملاً ارضا نمیشود. عطش و نیاز، احساسات قدرتمندی هستند که وقتی بروز پیدا میکنند، برای دیگران مخرب هستند، علاوه بر این، ممکن است سوءاستفاده از دیگران را هم در پی داشته باشند.
مردم این احساس نیاز را با عشق و این عطش را با محبت واقعی اشتباه میگیرند. که خوب هیچ چیز بیشتر از این دور از واقعیت نیست. اما ویژگی افراد مهرطلب چیست؟ اگر بخواهیم خیلی خلاصه خصوصیات افراد مهرطلب را بیان کنیم، میتوانیم بگوییم که مهرطلبی درواقع نیاز به تأیید دیگران و کسب رضایت آنها به هرطریق ممکن است. کمک کردنهای بی حد و حساب، محبتهای بیاندازه و شاید بیدلیل و… از روشهایی هستند که برای جلب رضایت، در افراد مهرطلب بهچشم میخورند.
آیا مهرطلبی یک بیماری است؟
اگر بیماری مهرطلبی را در استانداردهای شناختهشدهای مانند DSM جستجو کنید، دستخالی بازخواهید گشت.
خود هریت بریکر هم در مقدمهی کتاب مهرطلبی توضیح میدهد که عنوان Disease to Please عنوانی است که هنگام حضور خود در برنامهی تلویزیونی اپرا وینفری بهکار برده و بهنظر میرسد که هموزن بودن disease و please در انتخاب این عنوان بیتأثیر نبوده است.
با این حال، نمیتوان انکار کرد که مهرطلبی – خصوصاً در شکل افراطی آن – میتواند نوعی اختلال رفتاری محسوب شده یا نشانهای از اختلالهای رفتاری دیگر باشد.
به هر حال، بهتر است چنین فرض کنیم که مهرطلبی عنوانِ یک مسئله است که بسیاری از انسانها گرفتار آن هستند. مسئلهای که جنبههای ذهنی، احساسی و رفتاری دارد به شکلهای متنوع و گاه پیچیده بروز پیدا میکند.
هریت بریکر در کتاب مهرطلبی کوشیده است به افرادی که در زندگی خود با این مسئله دست و پنجه نرم میکنند کمک کند.
قاعدتاً دستهای از این افراد، میدانند که گرفتار مهرطلبی هستند و دستهی دیگری هم وجود دارند که هنوز برای این رفتارهای مخرب و آسیبزنندهی خود، نامی انتخاب نکردهاند و آن را به عنوان نشانههای یک بیماری یا مسئلهی نامطلوب در نظر نمیگیرند
رفتار هایی که نشان دهنده مهرطلبی است
زیاد از حد معذرت خواهی کردن
یکی از شایع ترین نشانه های مهرطلبی معذرت خواهی زیاد از حد است از این که خودتان هستنید و معذرت خواهی های بیجا و به دلیل چیز هایی حتی نقشی در وقوع آن ندارید نشانه مهرطلبی است.
عدم توانایی نه گفتن
افراد دچار مهرطلبی حاضراند برای راضی نگه داشتن دیگران از همه منافع خود بگذرند و اغلب نمی توانند در مقابل خواسته های دیگران نه بگویند این مسئله گاها برای این افراد مشکلات و چالش های مختلفی را ایجاد می کند و ایشان را به دردسر می اندازد.
تلاش بیش از حد برای خوشحال کردن دیگران
در مقابل حساسیت در برابر ناراحتی دیگران تلاش برای شاد کردن آنان است افراد مهرطلب معمولا عادت دارند برای شادی دیگران از خود گذشتگی زیادی نشان دهند. حتی این افراد برای راضی و شاد نگه داشتن دیگران به راحتی از اهداف خود و دست می کشند و حاضرند برنامه خود را تغییر دهند.
تلاش برای جلب رضایت و تشویق دیگران
افراد مهرطلب بیش از هر کسی می کوشند تا تشویق و تمجید دیگران را به دست آورند. تحسین نشدن از سوی دیگران احساس ناکافی بودن به فرد می دهد و به دلیل کمبود عزت نفس باعث احساس نارضایتی و غم می شود. البته افراد مهرطلب می کوشند تا حساسات منفی خود را نیز کاملا پنهان نمایند.
موافقت همه جانبه با دیگران
عزت نفس پایین در افراد مهرطلب باعث می شود که در هر بحثی نظرات غالب را بپذیرد و حتی اگر عقیده متفاوتی داشته باشد از بیان کردن ان صرف نظر کند. البته کار در این جا به اتمام نمی رسد .و فرد برای پذیرفته شدن از سوی دیگران نظرات مخالف عقایدش را نیز می پذیرد و با آن ها موافقت می کند.این مسئله در نهایت می تواند فرد را مجبور به انجام کار هایی کند که موافق عقاید او نیست .
احساس مسئولیت در مقابل احساسات دیگران
البته که صحبت ها و رفتار های ما در دیگران موثر است و لازم است در زندگی به این موضوع توجه کنیم تا از عواقب رفتارهایمان بر دیگران آگاه باشیم . اما در افراد دچار مهرطلبی حساسیت به تاثیر بر دیگران بیشتر است. برای مثال زمانی که فردی کمی غمگین به نظر برسد فرد تصور می کند به دلیل رفتار قبلی خودش او دلگیر شده است و خود را مسئول احساسات دیگران می داند . فرد مهرطلب می کوشد تا احساس بد اطرافیان خود را از بین ببرد در حالی که او دلیل این ناراحتی نیست و شاید تلاش های ایشان بی نتیجه باشد.
افراد مهر طلب معمولا تحمل عصبانیت و دلخوری دیگران را ندارند می کوشند تا خود را تغییر دهند تا مطابق با نظر اطرافیان خود باشند و موجب ناراحتی و دلخوری بقیه نشوند. مواجه شدن با اطراف مختلف و تغییر رفتار در مقابل هر کدام فرد را دچار سردرگمی می کند.
تفاوت شخصیت مهرطلب با افراد مهربان
بهخاطر اینکه تمایز قائل نشدن بین افراد مهرطلب و افراد مهربان تبعات منفی زیادی دارد و ممکن است افراد مهربان به خیال آنکه دچار اختلال هستند از مهربانی دست بکشند و یا دیگران از مهربانان فاصله بگیرند، بار دیگر بر این مسئله تأکید میکنیم که فرد مهربان یک فرد ارزشمند و کمالیافته است که تنها از محبت کردن به دیگران لذت میبرد و تشنه توجه و محبت سایرین نیست.
اما فرد مهرطلب به خاطر عزت نفس پایین سعی در جلب توجه دیگران داشته و برخلاف افراد مهربان نه تنها از محبت کردن به دیگران لذت نمیبرد، بلکه در درون عذاب میکشد و خود را سرزنش میکند و به همان اندازه که محبت خرج میکنند، توقع دریافت محبت از طرف مقابل را دارد.
چه عواملی باعث ایجاد مهرطلبی می شود؟
مهرطلبی در واقع ریشه در کوکی های فرد دارد. این افراد به دلایلی به نیاز دارند تا بیشتر از حد متعادل به دیگران مهر بورزند و بیش از دیگران برای رفع نیاز های آنان بکوشند. حتی اگر در این راه مجبور شوند تا از خواسته های خود دست بکشند و کاری را بر خلاف میل خود انجام دهند. در نهایت افراد مهرطلب تبدیل به افراد شکست خورده ای می شوند که تمام زندگی خود را صرف برطرف کردن نیاز های دیگران و راضی نگه داشتن آن ها کرده اند و همیشه از خواسته های خود دست کشیده اند تا انسان بهتر و مهربان تری به نظر برسند.
روانشناسان ریشه رفتار های اینچنین را در سه چیز بیان می کنند .
افکار و اندیشه های فرد: تصور میکند اگر به دیگران کمک نکند کار اشتباهی مرتکب شده است.
عادت های رفتاری : از کودکی برای از خودگذشتگی تشویق و تربیت شده و به این کار عادت دارد.
ملاحظات احساساتی : در صورت عدم کمک به دیگران یا تلاش برای راضی نگه داشتن آن ها احساس ترد شدگی می کند یا با حساسات منفی احاطه می شود.
به عبارتی دیگر می توان مهرطلبی را از نشانه های کمبود عزت نفس دانست . کودکانی که در کودکی مورد بد رفتاری والدین ویا بزرگ تر ها رنج می برده اند حال می کوشند تا با کمک به دیگران و ازخودگذشتی به نوعی خود را از قرار گیری در شرایط مشابه نجات دهند. در واقع این رفتار مهربانی و محبت به دیگران نیست . بلکه همچون باجی است که فرد برای قبول شدن از سوی دیگران می پردازد.
عوارض مهرطلبی
اگر چه افراد مهرطلب در ظاهر افراد محبوبی به نظر می رسند اما در واقع در طول زمان با زیاده روی در محبت به دیگران ارزش خود را زیر سوال می برند و یا دیگران را معذب می کنند . افراد دچار مهرطلبی علاوه بر روابط اجتماعی در روابط خانوادگی خود نیز دچار مشکلات زیادی می شوند و معمولا روابط عاطفی موفقی نخواهند داشت. این گونه افراد معمولا بیشتر درگیر روابط یکطرفه خواهند شد که تلاش های یک سمت رابطه برای نگه داری و شاد نگه داشتن مخاطب خود بیشتر است.
از طرفی عدم موفقیت فرد مهرطلب برای کمک به اطرافیان و شاد نگه داشتن آن ها باعث ناراحتی و احساس منفی در آنها می شود. یکی از شاخصه های افراد مهرطلب شوخی ها و رفتار های خود تخریبگر است که فرد می کوشد خود را پایین تر و کم تر از چیزی که هست نشان دهد و یا موفقت های خود را بی ارزش جلوه دهد تا باعث احساس منفی فرد مقابل خود نشود.
افراد مهرطلب در محیط های کاری نیز دچار مشکلات زیادی می شوند. این افراد همیشه نیاز به توجه و تشویق زیادی از طرف مدیران خود دارند و عدم دیده شدن و توجه به این افراد باعث سر خوردگی فرد می شود. همچنین ممکن است به علت کمبود عزت نفس و خودباوری خود را دست کم بگیرند و از بیان صحبت های خود بپرهیزند.
افراد مهرطلب معمولا جدی گرفته نمی شوند و کمک ها و محبت های انان غیر حقیقی به نظر می رسد. به علت رفتار های اغراق آمیز این افراد معمولا روابط صمیمانه ای را تجربه نمی کنند و اغلب درگیر روابط سطحی و زودگذر هستند.
درمان مهرطلبی
حالا که میدانیم مهرطلبی و خصوصیات افراد مهرطلب چیست، میتوانیم روشهای درمان مهرطلبی را بررسی کنیم. قطعاً درمان هیچ بیماری یا اختلالی، چه جسمی و چه ذهنی کار من و شما نیست. همیشه و همیشه برای مشکلاتتان از متخصص کمک بگیرید. اما آنچه خودتان میتوانید برای کمک به درمان اختلال شخصیت مهرطلب خود انجام دهید چیست؟ اگر میخواهید الگوی مهرطلبی را بشکنید، تشخیص چگونگی بروز این رفتارها در زندگی شما اولین قدم است. افزایش آگاهی در مورد روشهایی که برای جلب رضایت مردم استفاده میکنید، اهمیت ویژهای دارد. تا زمانی که نسبت به کاستیهای خودتان آگاه نباشید، نمیتوانید آنها را اصلاح کنید، درواقع چیزی برای اصلاح کردن وجود ندارد! اما زمانی که به رفتارهای مهرطلبانه خود آگاه شوید، میتوانید اولین قدم را در راه درمان اختلال شخصیت مهرطلب بردارید.
برای درمان اختلال شخصیت مهرطلب باید از آگاهی در مورد رفتارهای مهرطلبانه و شکستن این الگوهای رفتاری شروع کرد.
فقط احساسات واقعی خود را ابراز کنید
مهربان بودن، دوست داشتن، محبت کردن و… خصوصیات بسیار خوبی هستند، اما زمانی که واقعی باشند. شما قرار نیست به کسی باج بدهید تا رضایت او را جلب کنید. مهربانی، ناشی از تمایل به کسب تأیید هم نیست و به طور کلی هیچ انگیزهای فراتر از اینکه بخواهیم اوضاع را برای شخص دیگری بهتر کنیم، در بر ندارد؛ پس اگر به ازای محبت، مهربانی و کمکی که به افراد میکنید، بهطور پنهانی مثلاً دلتان میخواهد برای او عزیزتر شوید، احساسات و محبت واقعی در کار نیست. شما آدم مهربانی نیستید، شما احتمالاً شخصیت مهرطلبی دارید! قبل از اینکه به کسی پیشنهاد کمک بدهید، نیت خود و چگونگی احساس خودتان را در نظر بگیرید. آیا فرصت کمک به شخص دیگری باعث شادی شما میشود؟ یا اگر لطف شما جبران نشد، احساس رنجش خواهید کرد؟
خودتان را در اولویت قرار دهید
شما برای کمک به دیگران به انرژی جسمی و احساسی نیاز دارید. اگر از خود مراقبت نکنید، قادر به انجام کاری برای شخص دیگری نخواهید بود. اولویت دادن به نیازهای شخصی خودخواهانه نیست، بلکه یک رفتار سالم است. خیلی خوب است که یک فرد بخشنده و دلسوز باشید، با این حال، احترام و رسیدگی به نیازهای خودتان هم مهم باشند. بخاطر داشته باشید که این نیازها میتوانند مواردی از جمله ارائه نظر در جلسه کاری، آشنا شدن با احساسات و نیازهای خودتان و درخواست آنچه در روابط خود نیاز دارید را شامل شود. فراموش نکنید، در هر ارتباطی ارزش هر کس به اندازه دیگری است، اگر طرف مقابل شما حق ابراز عقیده یا نیاز دارد، پس شما هم همین حق را دارید.
حریم و مرزهای شخصی خودتان را تعیین کنید
ایجاد مرزهای سالم گام مهمی در غلبه بر رفتارهای افراد مبتلا به اختلال مهرطلبی است. دفعه بعدی که کسی از شما کمک میخواهد یا شما برای شمای کمک کردن وسوسه میشوید، چند مورد را در نظر بگیرید، شاید تصمیمتان عوض شد. احساسی که نسبت به آن کار دارید چیست؟ آیا این کاری است که دوست دارید انجام دهید یا انجام دادنش برای شما سخت و آزار دهنده است؟ اگر این کار را انجام دهید، وقت دارید که ابتدا نیازهای خود را برطرف کنید؟ آیا مجبور خواهید شد وقت آزاد محدود خود را فدا کنید یا از انجام یک کار ضروری صرف نظر کنید؟ و این سؤال اساسی که آیا انجام این کار باعث میشود احساس خوشحالی کنید یا پا روی ارزشهای شخصیتان میگذارید و حس بدی خواهید داشت؟
تا زمانی که از شما درخواست کمک نشده، مداخله نکنید
مهم نیست که چه مشکلی پیش آمده است، شما همیشه آماده کمک کردن و ارائه راه حل هستید؛ شما داوطلب انجام کارهای اضافه بر سازمان و خارج از شرح وظایفتان در محل کار خود میشوید یا وقتی که دوستی هر نوع مشکلی را ذکر میکند به او راه حل پیشنهاد میدهید. دفعه دیگر، خود را به چالش بکشید تا منتظر بمانید تا کسی صریحاً از شما کمک بخواهد. مثلاً اگر شریک زندگیتان در مورد اینکه رئیسش چقدر افتضاح است غر زد، به جای ذکر نکاتی برای مقابله با شرایط، با گوش دادن نشان دهید که چقدر به او اهمیت میدهید.
_________________________________________________________
مقالات دیگر













