دوران بلوغ
با نزدیک شدن کودکان به نوجوانی، بلوغ شروع می شود. تحولات دوران بلوغ از نظر اندازه، شکل و ترکیب بدن و همچنین سیستم ها و ساختار داخلی بدن بر بدن تأثیر می گذارد و همزمان با آن ها تغییرات روانشناختی و اجتماعی نیز اتفاق میفتد. پسران و دختران در نیمه اول بلوغ به سرعت رشد می کنند و با تمام شدن بلوغ، رشد آن ها متوقف می شود. سیگنال های هورمونی از مغز به بدن، زمان شروع بلوغ را اعلام می کنند که این سیگنال ها در دختران به تخمدان ها و در پسران به بیضه ها انتقال پیدا خواهند کرد.
دوران بلوغ یکی از حساس ترین دوره های زندگی است که همه نوجوان با آن روبه رو میشوند و ممکن است درگیر کج روی هایی شوند در این مواقع بهتر است آنها به یک روانشناس عالی مراجع بکنند.
بلوغ می تواند یک زمان چالش برانگیز باشد. دوران بلوغ در روانشناسی از جهات مختلفی بین پسران و دختران متفاوت است. دختران بلوغ را حدود ۱ تا ۲ سال زودتر از پسران شروع می کنند و عموماً سریعتر تمام می شود. بلوغ یک دختر می تواند از سن ۹ تا ۱۴ سالگی باشد، در حالی که دوره پسران از ۱۰ تا ۱۷ سالگی ادامه دارد.

تغییرات و مشکلات نوجوانان در دوران بلوغ
آغاز تغییرات جسمی و فیزیکی
با شروع دوره بلوغ در دختران و پسران که البته زمان آغاز آن در هر یک از دو جنس متفاوت می باشد، ترشح هورمون های مختلف آغاز شده و همین موضوع می تواند باعث تغییرات ظاهری در فرد شود. برخی از این تغییرات ممکن است برای نوجوان شما آزاردهنده بوده و اعتماد به نفس وی را کاهش دهد.
در این شرایط ممکن است برخی از نوجوانان برای مقابله با استرس ها و مشکلات روحی که در پی این تغییرات فیزیکی اتفاق می افتد، به روانشناسی نوجوانان در دوران بلوغ نیاز پیدا کنند. از جمله این تغییرات فیزیکی دوران بلوغ که در پی تغییرات هورمونی در نوجوانان اتفاق می افتد، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش قد و جثه در پسران
بم شدن صدا در پسران
شروع عادت ماهیانه در دختران
بروز جوش صورت
افزایش عضلات و جثه در دختران
رشد سینه ها در دختران
هر یک از این موارد علاوه بر این که حس بزرگ شدن و استقلال را در فرد ایجاد می کند، می تواند سبب نگرانی ها و مشکلات روحی نیز در فرد شود. به همین دلیل لازم است، والدین پیش از این دوران تحت مشاوره قرار گرفته و مهارت های ارتباط با فرزندشان در این سن را به دست بیاورند.
شما به عنوان پدر یا مادر باید به فرزندتان احساس آرامش داده و به آن ها آگاهی های لازم را در خصوص بلوغ و تغییرات جسمی و روحی گوشزد کنید. سعی کنید طبیعی بودن این موضوع برای تمام نوجوانان را یادآوری کرده و احساس شرمنده بودن و عدم عزت نفس را از فرزندتان دور کنید.
مشکلات عاطفی نوجوانان در دوران بلوغ
یکی دیگر از مشکلاتی که سبب می شود از روانشناسی نوجوانان در دوران بلوغ استفاده کنیم، بروز مشکلات عاطفی و احساسی در نوجوانان می باشد. اگر شما یک نوجوان در خانه دارید، شاید با رفتارهایی نظیر نوسانات رفتاری و اخلاقی در فرزندتان مواجه شوید. اگر فرزند شما خیلی زودتر از سایر هم سن و سالانش وارد دوره بلوغ شده باشد، ممکن است دچار استرس شده و یا افسردگی به سراغش بیاید.
نوجوانان در این سن، در برابر حوادث احساسات شدیدی را بروز می دهند. آن ها در مرحله انتقال از دوره کودکی به جوانی هستند و شاید به راحتی نتوانند تغییرات را بپذیرند. اتفاقی که در این دوره زندگی نوجوان می افتد، ممکن است خود را به گونه های مختلف نشان دهد. مثلا ممکن است فرزندتان به راحتی به شما اعتماد نکرده و با شما صحبت نکند. در این شرایط روانشناسی نوجوانان در دوران بلوغ به کمک شما آماده و ضمن دادن آگاهی به شما، سعی می کند به شما این کمک را بکند که بهترین رفتار و واکنش را نسبت تغییرات عاطفی و احساسی فرزندتان داشته باشید. در دوران بلوغ سعی کنید، شنونده خوبی باشید و بدون قضاوت و سرزنش پای حرف فرزندتان بنشینید. دلگرمی دادن و حمایت از راه دور می تواند کمک موثری به نوجوان تان باشد.
بلوغ و مشکلات تحصیلی
مشکلات عاطفی و روحی و روانی خود می تواند سبب بروز مشکلات جدی تری در مدرسه و در امر تحصیل فرد شود. برای مثال اگر فرزندتان خیلی سریع تر از هم سن و سالان خود وارد دوران بلوغ شده و با تغییرات ظاهری و جسمی خود رو به رو شده است، ممکن است بنا به دلایلی نسبت به این تغییرات احساس خجالت یا شرمندگی کند. گاهی اوقات این حس از طریق دوستان و هم سن و سالان به فرد القا می شود و همین موضوع خود می تواند سبب بروز استرس، ناآرامی، پرخاشگری و افسردگی در فرد شده که نتیجه آن افت شدید تحصیلی در این دوران خواهد بود.
پس اگر فرزندی دارید که در دوران بلوغ مشکلاتی در تحصیل پیدا کرده است، شاید بهتر باشد علاوه بر راه حل های آموزشی، به فکر مشکلات روحی و روانی و البته عاطفی فرزندتان نیز باشید. وجود یک روانشناس و مشاور در این دوران می تواند به فرزند شما کمک کند.
انزوای اجتماعی نوجوانان
احساس افسردگی، خجالت، خود کم بینی و عدم اعتماد به نفس که در دوران بلوغ می تواند گریبان گیر فرزندتان شود، می تواند باعث شود که نوجوان در این دوران زندگی خود تمایلی به ارتباط با سایرین نداشته و انزوا را بهترین راه حل برای رسیدن به آرامش بداند. رفتار شما نسبت به فرزندتان می تواند بهترین کمک کننده و یا حتی برعکس عاملی برای انزوای بیشتر او شود. انزوای اجتماعی یکی از طرحواره هایی است که اگر در سنین پایین درمان و کنترل نشود، می تواند تاثیرات مخرب بسیاری روی فرد گذاشته و موقعیت های کاری، تحصیلی و عاطفی بسیاری را از فرد در آینده بگیرد.

مشاوره بلوغ نوجوانان
نوجوانان می توانند از مشاوره بلوغ نوجوانان برای بحث در مورد موضوعات مختلف بهره مند شوند ، نوجوانان در این دوره از زندگی وارد مرحله ی بلوغ می شوند که مرحله ی بسیار حساسی برای خود نوجوان و والدین اوست و می تواند مشکلات و چالش هایی را بخاطر تغییراتی در رفتار و فیزیک نوجوان همراه داشته باشد .
این که آیا نوجوان شما از نظر معمول کمی بد خلق تر به نظر می رسد یا در در مدرسه مشکلاتی دارد ، می تواند دلیلی برای مشاوره بلوغ نوجوانان باشد .  تشخیص اینکه آیا نوجوان شما می تواند از کمک های حرفه ای بهره بگیرد ، دشوار است . مطمئناً برای وقایع در حال تغییر زندگی یا نگرانی های اساسی ، یه مشاور نوجوان می تواند کمک کننده باشد .  ملاقات با یک درمانگر می تواند از تبدیل شدن مشکلات جزئی به مشکلات اساسی جلوگیری کند . اگر فکر می کنید نوجوان ممکن است از صحبت با یک مشاور سود ببرد ،  حتما برای آن اقدام کنید  گاهی ، چند جلسه درمانی کوتاه مدت می تواند تفاوت زیادی در بهبود کلی نوجوان شما داشته باشد.
مشاور بلوغ نوجوانان می بایست با نوجوان یک رابطه خوب برقرار کند .  شنونده ی بسیار خوبی برای نوجوان باشد . به نوجوان این اطمینان را بدهد که رازدار خوبی است و والدینش از مسائل با خبر نخواهند شد . در مورد تمام جنبه های سن بلوغ آگاه بوده و با نوجوان درباره آن ها صحبت کند . مانند تغییرات فیزیکی که بسیاری از نوجوانان نسبت به آن ها ناراضی و افسرده می شوند .

وظیفه والدین در دوران بلوغ فرزندشان چیست؟
حالا که به روانشناسی بلوغ پرداختیم، باید به کارهایی که والدین و اطرافیان در این دوران باید انجام دهند می پردازیم.
۱- بیشتر نوجوانان را دریابید و برای پیشرفتشان کاری کنید!
 والدین باید کاری کنند تا نوجوان‌ شان خودش را دوست داشته باشد و در نهایت به اعتماد به نفس یعنی جرات‌ ورزی، برسد. این کمک ها اگر بدانیم بلوغ چیست و چه اهمیتی دارد بیشتر نمود پیدا می کند
راهکارهای زیر می‌ توانند در بالا بردن اعتماد به نفس نوجوانان کمک‌ کننده باشد:
    در زمانی که نوجوان‌ تان قصد صحبت کردن با شما را دارد، حتما با او تماس چشمی ‌برقرار کنید
    هیچگاه از ظاهر نوجوان‌ تان، منفی نگویید. به او آرامش بدهید و بگویید که شما هم در دوران بلوغ چه تغییرات ظاهری را تجربه کرده‌اید. نشان دادن عکس‌ های‌ تان در دوران بلوغ می‌ تواند برای نوجوان‌ تان خوشایند باشد
    محبت کردن را فراموش نکنید. با توجه به جنسیت فرزندتان و همچنین با توجه به نوع محبتی که فرزندتان نیاز دارد، حتما به او محبت کنید
    فراهم کردن امنیت نیز بسیار مهم است. هر زوجی ممکن است در زندگی‌ شان با یکدیگر مشکلاتی را داشته باشند اما مراقب باشید که مشکلات و تعارض‌ های‌ تان را در حضور فرزندان مطرح نکنید و در مکانی به صورت خصوصی با یکدیگر راجع به تعارض‌ تان صحبت کنید
    تشویق کردن اصل دیگر است. حتما نوجوان‌ تان را به دلایل مختلف و با توجه به موفقیت‌ هایی که به دست آورده است، تشویق کنید و به او انگیزه پیشرفت بدهید
    در دوران بلوغ به فرزندان‌ تان مسئولیت‌ هایی با توجه به توانایی‌ شان بدهید. این کار می‌ تواند اعتماد به نفس آنها را بسیار بالا ببرد
    اگر نوجوان‌ تان کار نامناسبی را انجام داد، هیچ گاه نگویید که دوستش ندارید و یا از دستش ناراحت هستید. بهتر است به او بگویید که از کار یا رفتاری که انجام داده‌ است ناراحت شده‌ اید
۲- زمان‌ بیشتری را به فرزندتان اختصاص دهید
یکی دیگر از مسئولیت‌ های والدین در قبال فرزندشان در دوران بلوغ این است که با علم به اینکه بلوغ چیست برای آنها وقت بگذارند.
با توجه به شغل‌ تان، جنسیت و سن فرزندتان حتما برنامه‌ ریزی نمایید.
راهکارهای زیر می‌ تواند برای داشتن یک برنامه خوب با هم بودن به شما کمک کند:
    زمان مشخصی را از قبل تعیین کنید و به فرزندتان بگویید که می‌خواهید با او باشید
    در تمام مدتی که در کنار فرزندتان هستید سعی کنید به هیچ چیز دیگری به‌ غیر از فرزندتان و فعالیتی که قرار است انجام بدهید، فکر نکنید
    نظر فرزندتان را بپرسید که بیشتر تمایل دارد به چه کاری با یکدیگر بپردازید. رفتن به سینما، تئاتر، ورزش و…
۳- والدین الگوی فرزندان باشند
سعی کنید که الگوی رفتاری خوبی برای فرزندان‌ تان در دوران بلوغ باشید.  طرز لباس پوشیدن، صحبت کردن، رفتار کردن شما به راحتی می‌ تواند بر روی فرزندتان تاثیرگذار باشد.
فرزندتان اگر ببیند که شما در موقعیت‌ های خشم‌ آور به راحتی خشم خود را کنترل می‌ کنید، طبیعتا او هم می‌ تواند با تکرار و تمرین به این مهارت دست پیدا کند.
در واقع واکنش های والدین تعریف بلوغ را برای جوانان مشخص می کند، به رفتار خود بیشتر دقت کنید.
۴- جلسات نقد ماهیانه داشته باشید
این جلسات بهترین مرحله در پیدا کردن جواب سوال بلوغ چیست برای همه می باشد.
معمولا نوجوانان از نقد شدن خوش‌ شان نمی‌ آید. بهترین راهکار برای این‌ که بتوانید رفتار نوجوان‌ تان را نقد کنید این است که:
در ابتدا مهارت‌ های انتقاد کردن را بیاموزید و در وهله بعدی اجازه دهید فرزندتان هم از شما انتقاد کند
هنگامی که ‌فرزند شما می‌ بیند پدر و مادرش اجازه انتقاد شدن می‌ دهند، اینجاست که نوجوان نیز راحت‌ تر این مساله را می‌ پذیرد. داشتن جلسات ماهیانه انتقاد می‌ تواند کمک موثری باشد.
۵- در کنار فرزندتان در جلسات مشاوره شرکت کنید
گاهی اوقات نیاز است فرد سومی درباره تعریف بلوغ و ویژگی های افراد در این دوران حرف بزند تا اثربخشی بیشتری داشته باشد!
استفاده از تجربه و علمی مشاور روانشناس خبره کمک بیشتری می کند تا والدین و بچه ها، هر دو در کنار هم با ویژگی های دوران بلوغ آشنا شوند و با دید بازتری به آن عکس العمل نشان دهند.

_________________________________________________________

مقالات دیگر