روانشناسی جنایی چیست؟
روانشناسی جنایی مطالعه افکار و رفتار مجرمان است. به این سؤال پاسخ می دهد: چرا جنایتکاران کاری را که انجام می دهند انجام می دهند؟ مطالعه روانشناسی جنایی در فرهنگ های عامه پسند مانند نمایش های تلویزیونی مانند ذهن جنایتکار و CSI مورد تجلیل قرار گرفته است. با این حال، آنچه در تلویزیون می بینیم همیشه واقعیت زندگی را منعکس نمی کند. بیایید مطالعه روان‌شناسی جنایی را بررسی کنیم، ببینیم چه چیزی مستلزم آن است و به این سؤال پاسخ دهیم که روانشناس جنایی چیست؟
روانشناسی جنایی در قرن هجدهم به دلیل درگیری بین متخصصان پزشکی و قضات هنگام محکوم کردن افراد به دلیل رفتار مجرمانه پدیدار شد. به این ترتیب روانشناسی جنایی شامل چهار مبحث اصلی است: فلسفه، پزشکی، حقوق و زیست شناسی. امروزه روانشناسی جنایی به صورت زیر تعریف می شود: روان‌شناسی جنایی شاخه‌ای از روان‌شناسی است که هدف آن درک و درک دیدگاه‌ها، افکار، نیات، اعمال و واکنش‌های افرادی است که مرتکب جرم می‌شوند.
به طور خلاصه، روانشناسی جنایی زیر شاخه ای از روانشناسی است که بر درک ذهن مجرمان تمرکز دارد. بنابراین، روانشناسی جنایی از اصول روانشناختی برای توضیح این نوع رفتار خاص استفاده می کند سوالاتی که روانشناسان جنایی قصد پاسخگویی به آنها را دارند به شرح زیر است:
• چرا برخی مرتکب جرم می شوند و برخی دیگر مرتکب جرم نمی شوند؟• آیا شخصیت جنایی وجود دارد؟• آیا مجرمان جنایتکار متولد می شوند؟ یا در طول زندگی خود تبهکار می شوند؟• انواع جرایم چیست؟• آیا مجرمان قابل بازپروری هستند؟
روانشناسی جنایی رفتار مجرمانه و همچنین انواع بزهکاری را مطالعه می کند. این نه تنها از طریق ارزیابی افراد بلکه با انجام تحقیقات با افراد غیر مجرم انجام می شود. کارکردهایدیگری که روانشناس جنایی می تواند انجام دهد، بررسی عوامل روانی منجر به جرم، ارزیابی میزان خطرناک بودن افراد خاص، و توسعه مداخلات روانشناختی و روان درمانی برای مجرمان است. در اصل، روانشناسی جنایی به مطالعه جنایی اشاره دارد که تمام تأکید را بر خود مجرمان نمی گذارد، بلکه بر جوامع نیزتأکید می کند.

اهمیت روانشناسی جنایی
جنایت مانند سنگریزه ای در برکه است که هر گاه مرتکب شود بر گروهی از مردم تأثیر میگذارد. یافتن مسئولین و حصول اطمینان از یک روند قانونی دقیق و اخلاقی هرگز مهمتر از این نبوده است. روانشناسان جنایی از طریق کار ارزشمند خود در روانشناسی جرم و جنایت به مجریان قانون در دستگیری افراد مسئول کمک می کنند و به آموزش بیشتر در مورد ذهن جنایتکار کمک می کنند.
روانشناسی جنایی در عملکرد موفق جوامع نقش اساسی دارد. تحقیقاتی که روانشناسان جنایی انجام می دهند می تواند تا حد زیادی مجرمان بالقوه را شناسایی کند و به مقامات اجازه دهد تا از جنایات آینده جلوگیری کنند. علاوه بر این، از آنجایی که روانشناسی جنایی به جایافراد، بر جوامع تاکید دارد، ایجاد شرایط اجتماعی که هماهنگی ایجاد می کند و از آسیبجلوگیری می کند ضروری است.

وظایف روانشناسی جنایی
عامل تشخیص دهنده (profiler)
شاید یکی از شناخته شده ترین وظایف روانشناسی جنایی شناسایی شخصیت مجرم باشد که به آن پروفایل جنایی نیز گفته می شود. اگرچه این عمل برای دهه های طولانی به طور غیررسمی مورد استفاده قرار گرفته بود، اما پروفایل جنایی اولین فعالیت حرفه ای خود را در دهه 1940 انجام داد، زمانی که دفتر خدمات استراتژیک ایالات متحده از یک روانپزشک خواست تا نمایه ای برای آدولف هیتلر به دست آورد. امروزه، سازمان هایی مانند اداره تحقیقات فدرال (FBI) از اطلاعاتی که در خصوص مجرمان در اختیار دارند استفاده می کنند تا از طریق آن به مجرمان دیگری که مرتکب جرم می شوند دست یابند. هدف از تشخیص هویت و جمع آوری اطلاعات جنایی این است که دست اندرکاران این حوزه از این اطلاعات برای ابداع راهکارهای جدید و روش های مناسب به منظور مصاحبه با مجرمان بهره ببرند.
روانشناسان جنایی می توانند عامل و نقش تشخیص دهنده (profiler) را بازی کنند و با ارائه الگوهای روانشناختی به نهادهای مربوطه برای دستگیری مظنونان کمک کنند. برخلاف آنچه در تلویزیون میبینید، بعید است که یک روانشناس برای مقابله با مظنونان پلیس را همراهی کند. اگرچه روانشناسی جنایی ممکن است از صحنه جرم بازدید کند، اما به احتمال زیاد آنها وقت خود را در یک دفتر با پرونده های روی هم انباشته شده یا در یک اتاق ضبط و تجزیه و تحلیل از مظنونان احتمالی سپری می کنند. البته در نظر داشته باشد در صورتی ک یک روانشناس جنایی به مرحله عملیاتی برسد سرعت پیدا کردن مجرمین را به شدت افزایش می دهد.
بخش عمده ای از این حوزه روانشناسی به دنبال تحقیقات و داده های مربوط به جرایم است. تقریباً میتوان گفت که یک فرآیند آکادمیک را برای تحلیل جرایم به کار می بندد. اگرچه باید عنوان داشت که نقش تشخیص دهندگی جنایی تنها یکی از جنبه های ممکن وظایف متعدد روانشناسان جنایی است.
مشاوره مجرمان روانی
علاوه بر نقش تشخیص دهنده، روانشناسان جنایی ممکن است به افرادی که مرتکب جرم شده اند و نیاز به ارزیابی روانشناختی دارند مشاوره دهند. بسیاری از روانشناسان در زمینه های مربوط به رایانه کار میکنند، مانند مطالعه شکارچیان اینترنتی یا کمک به تحقیق در مورد کلاهبرداری آنلاین. از تخصص روانشناسان جنایی اغلب برای مشورت با عوامل اجرای قانون در مورد جنبه های مختلف یک پرونده استفاده می شود. به عنوان مثال، آنها می توانند به کارآگاهان کمک کنند تا در هنگام بازجویی سوالات مناسبی را بپرسند یا اطلاعاتی در رابطه با پرونده را برای گره گشایی در تحقیقات خود ارائه کنند. ارزیابی مجرمان روانی به مدل روانشناختی مشاوره پرونده را ارحت تر میکند.
ارزیابی روانشناختی مجرمان
ارزیابی ذهن و زبان بدن یکی دیگر از جنبه های مهم روانشناسی جنایی است. انجام آزمایش روانشناختی برای تعیین وضعیت روانی مظنون، بخشی جدایی ناپذیر از روند دادرسی است. به عنوان مثال، یک روانشناس ممکن است تشخیص دهد که فرد مظنون برای محاکمه در وضعیت روانی پایداری قرار دارد یا ندارد یا اینکه از ویژگی های شخصیتی متناسب با جرمی که علیه او مطرح شده است برخوردار است.
پژوهش در زمینه روانپزشکی جنایی
روانشناسان جنایی ممکن است تحقیقاتی انجام دهند که دارای نتایج عملی گسترده ای در مطالعه جرم شناسی و روند قانونی آن باشد. به عنوان مثال، روانشناسان تحقیقاتی را در مورد حافظه، شهادت شاهدان عینی، جمع آوری مدارک و اعترافاتی انجام داده اند که بر نحوه عملکرد متخصصان و وکلای انتظامی در پرونده های حقوقی کیفری تأثیر گذاشته است.
شهادت در دادگاه
روانشناسان جنایی غالباً باید برای ارائه شهادت شاهد خبره در دادگاه حاضر شوند. روانشناسانی وجود دارند که تمام عملکرد آنها بر اساس ارائه نظر تخصصی آنها است. آنها قضاوت خود را بر اساس آزمایشی که انجام داده اند و یا از طریق تجزیه و تحلیل ارزیابی و شواهد ارائه شده توسط متخصصان دیگر ارائه می کنند.
روان درمانی
همچنین ممکن است از روانشناس جنایی خواسته شود تا شرایط روان درمانی را برای افرادی که مرتکب جرم شده اند فراهم کند. نقش آنها این است که به مراجعین خود کمک کنند تا با عواقب رفتار مجرمانه کنار بیایند و در مرحله توانبخشی نیز به آنها کمک کنند تا بتوانند جزو اعضای موثر و مفید جامعه باشند. در نظر داشته باشید که مجرم روانی حتما قاتل زنجیره ای نیست!! پس بسیاری از مجرمان در صورتی که مشکلات آنها خطرناک نبوده باشد و درمان شده باشند می توانند به زندگی برگردند.

روانشناسی جنایی در مقابل روانشناسی قانونی
روانشناسی جنایی و روانشناسی قانونی اصطلاحاتی هستند که به طور گسترده با هم عوض می شوند. و اگرچه هر دوی آنها بر فردی که مرتکب جرم می شود تأکید می کنند، اما اساساً دو شاخه متفاوت از روانشناسی هستند و به مسیرهای شغلی متفاوتی منتهی می شوند.
روانشناسی قانونی کاربرد نظریه و تحقیق روانشناسی در عرصه حقوقی است ؛ بر خلاف روانشناسی جنایی، روانشناسی قانونی می تواند تأثیرات جرم را بر قربانی تعیین کند. علاوه بر این، روانشناسی قانونی وضعیت روانی یک فرد در حال حاضر هنگام ارتکاب یک جرم جنایی را ارزیابی می کند.
مثال
یک روانشناس قانونی وارد یک پرونده طلاق می شود که در آن حضانت فرزندان تعیین می شود. متخصص کودکان، نیازهای آنها و والدین آنها را ارزیابی می کند. در چنین حالتی، کودکان به عنوان افراد آسیب پذیر و قربانیان احتمالی تلقی می شوند. سپس ارزیابی روانشناختی تعیین می‌کند که آیا هر دو والدین در زندگی فرزندان نقش حمایتی دارند یا خیر، در این صورت حضانت مشترک محکوم خواهد شد. به طور متفاوت، اگر یکی از والدین به عنوان شخصیتی حامی یا امن برای فرزندان تلقی نشود، والدین دیگرحضانت کامل را دریافت خواهند کرد. اگر هر دو نامناسب تشخیص داده شوند، ممکن است به سرپرست دیگری داده شوند یا در سیستم مراقبت قرار گیرند.
همانطور که در مثال بالا می بینید، روانشناسی قانونی شاخه ای است که به فرآیند اجرایعدالت در محدوده دادگاه ها و سایر امور مدنی کمک و مشاوره ارائه می دهد.
روانشناسی جنایی و پزشکی قانونی ارتباط تنگاتنگی با هم دارند، اما علاوه بر شباهت ها، تفاوت های قابل توجهی بین آنها وجود دارد که شامل موارد زیر است
شباهت ها
روانشناسان پزشکی قانونی و جنایی شباهت هایی در کار خود دارند، از جمله:
• تجزیه و تحلیل فعالیت های مجرمانه• ارائه نظرات کارشناسی در مورد وضعیت روحی متهم• نیازمند دانش روانشناسی و برخی از جنبه های جرم شناسی است• ارائه تحلیل هایی برای کمک به اطلاع رسانی راهبردهای پیشگیری از جرایم
تفاوت
برخی از تفاوت های اولیه بین روانشناسان پزشکی قانونی و جنایی عبارتند از:
• یک روانشناس قانونی معمولاً در مقایسه با یک روانشناس جنایی به دانش بیشتری از سیستم قضایی و مراحل قانونی نیاز دارد.• یک روانشناس جنایی به احتمال زیاد در یک محیط اجرای قانون کار می کند، در حالی که یک روانشناس قانونی معمولاً در یک محیط قانونی یا قضایی کار می کند.• یک روانشناس جنایی معمولاً برای تحقیق در مورد فعالیت مجرمانه پشتیبانی می کند، در حالی که یک روانشناس قانونی به احتمال زیاد در طول فرآیند محاکمه حمایت میکند.• روانشناسان پزشکی قانونی تمایل دارند بر جنبه های گسترده تر فعالیت مجرمانه تمرکز کنند، در حالی که روانشناسان جنایی بیشتر بر مجرم یا مظنون تمرکز می کنند.

چگونه میتوان یک روانشناس جنایی شد؟
در بسیاری از موارد، روانشناسان جنایی با کسب مدرک کارشناسی روانشناسی کار خود را آغاز می کنند. پس از گذراندن دوره کارشناسی، برخی از دانشجویان ترجیح می دهند برای ورود به دوره کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی جنایی وارد شوند.
ابتدا باید مدرک کارشناسی روانشناسی را کسب نمایید. سپس، باید به دنبال تحصیلات تکمیلی باشید. قابل توجه است که روانشناسی جنایی در بسیاری از کشورها همچون ایالات متحده به عنوان یک حوزه تخصصی توسط انجمن روانشناسی آمریکا (APA) شناخته نمی شود. این بدان معناست که شما قادر به دریافت مدرک تحصیلات تکمیلی مورد تأیید APA در روانشناسی جنایی نخواهید بود. با این وجود می توانید مدرک مورد تأیید APA را در روانشناسی پزشکی برای افزایش میزان اعتبار و تجربه خود دریافت کنید.
اگر وارد حوزه روانشناسی قانونی نمی شوید، توصیه می شود که مدرک روانشناسی بالینی بگیرید و سپس در جرم شناسی یا پزشکی قانونی تخصص کسب کنید. در مورد ایران روانپزشکان یا روانشناسان بالینی آقا بیشتر برای روانشناسی جنایی مناسب هستند.
بنابراین برای تبدیل شدن به یک روانشناس جنایی، باید دستیابی به مدرک کارشناسی ارشد، دکترا یا روانپزشکی را جدی بگیرید. فارغ از اینکه چه نوع مدرک دکتری را انتخاب کنید، تکمیل آن احتمالاً حدود پنج تا هفت سال طول می کشد و شامل کار در کلاس، آموزش عملی، تحقیق و پایان نامه خواهد بود. برای اینکه یک روانشناس مجاز شوید، باید دوره کارآموزی را نیز بگذرانید و امتحانات دولتی را پشت سر بگذارید.

_________________________________________________________

مقالات دیگر